Skrunda, Disneyworld, de nieuwe tijd

De stad Skrunda in Letland is verkocht voor ruim 2 miljoen euro aan een russische zakenman. Op zich is daar niets bijzonders aan. Het is een verzameling onroerend goed dat van eigenaar verandert. Misschien is het nieuws geworden omdat het vroeger een militaire installatie behuisde die de russen tijdens de koude oorlog moest beschermen. Ook de foto's zijn niet bijzonder: lege straten, non-descripte huizen.

Onlangs las ik het verhaal van Walt Disney die ergens in de jaren 30 of 40 met een vliegtuigje boven Orlando vloog. Waar anderen op dat moment alleeen maar moerrassen zagen, zag hij zijn versie van de Amerikaanse droom: een suikerzoete wereld waarin iedereen werd overspoeld met Disney's versie van geluk. Net als de Russische zakenman heeft hij op een goed moment een gebied aangeschaft waar niets was en vervolgens heeft hij het omgevormd tot een eindeloos landschap van geluksbevrediging (ik hoop ooit betere woorden te vinden). Onbekend op dit moment is de motivatie van de nieuwe eigenaar van Skrunda.

Tot dusver niets nieuws. Maar waarom doet dit verhaal me toch op een of andere manier denken aan de vroegere landmeesters, aan de klassieke neiging van individuen in iedere maatschappij om grond te verwerven en tegelijk met de grondrechten ook sociale rechten op te eisen: je mag hier wonen maar we verwachten wel een bepaalde loyaliteit, of een gedeelte van je tijd, of op een andere manier een verbondenheid die je tegelijkertijd onderscheidt van hen die niet tot hetzelfde grondgebied horen.

Maar de aristocratie is niet meer wat die geweest is. Niemand neemt onvervreembare door god gegeven rechten meer serieus wanneer het om voorrechten gaat. Alleen de democratische rechten vastgelegd in de grondwet. En zelfs dan wordt er eindeloos om getwist.

Desondanks vind ik het opmerkelijk, zo'n aanschaf van een stad.