Berkeley & Katrina

07 September 2005 | 07:14:20

Dinsdag 6 september Berkeley is niet representatief voor Amerika. Sterker nog, heel Amerika heeft een bepaald beeld van Berkeley, dat misschien nog wel het best te vergelijken is met het beeld dat heel de wereld van Nederland en Amsterdam schijnt te hebben. Spottend noemen ze het ‘the peoples republic of Berkeley’, waarmee ze doelen op het grote aantal communisten, socialisten en anarchisten die op, over en rond de campus te vinden zijn. De meeste mensen hier hebben geen goed woord over voor Bush en kunnen zich geheel niet vinden in het beeld dat de rest van de wereld van Amerika heeft. De wc-muren staan volgekalkt met sarcastische en ironische commentaren op het buitenland beleid en het post-9/11 tijdperk. Overal zijn t-shirts te koop waarin Bush samen met Cheney en Rumsfeld als ‘the axis of evil’ wordt afgebeeld en op Telegraph Avenue, de winkelstraat die aan de campus grenst, staan naast markstalletjes met snuisterijen ook profetische figuren die oproepen tot revolutie of anderszins ageren tegen de puinhopen van de Bush-administratie.

Een nieuw dieptepunt voor het zelfbeeld van de Amerikanen te Berkeley lijkt bereikt door de ravage die de falende overheid in combinatie met de orkaan Katrina veroorzaakt heeft. De risico’s die New Orleans liep waren al jarenlang bekend, deze ramp was al vele malen voorspeld, maar desondanks werd er niets tegen gedaan. New Orleans is een voornamelijk zwarte stad, met een laag gemiddeld inkomen. Volgens Brad, een van de Amerikanen in I-house, heeft dat alles te maken met de nog altijd bestaande segregatie in het Zuiden. De rijke, voornamelijk witte, bevolking is ruimschoots op tijd geëvacueerd, maar de rest, voornamelijk zwarte en arme bevolking, veelal zonder eigen vervoer, is goed deels aan hun lot overgelaten. President Bush kwam pas drie dagen na de ramp terug van zijn vakantie en beperkte zijn optreden in eerste instantie slechts tot een vlucht met zijn Air force One over het getroffen gebied. Jeff, een andere Amerikaan vertelde wat Bush vervolgens zei tijdens de daaropvolgende persconferentie: “It looked pretty bad from the airplane, but I imagine it must be doubly as bad down there.” Voor een Amerikaan klinkt dat ongeveer als: “Het zag er best erg uit vanuit het vliegtuig, maar ik kan me voorstellen dat het nog veel ergerder eruit ziet vanaf de grond.”

Het nieuws in Amerika is nooit onbevooroordeeld. De meeste nieuwszenders zijn zo politiek gekleurd dat veel Amerikanen zelfs de pretentie hebben opgegeven te weten wat er gaande is. Ik heb aan een heel aantal gevraagd wat zij van New Orleans vonden, maar de meeste haalden hun schouders op. Ja, het was heel erg wat daar gaande was, maar eigenlijk wisten ze er niet zoveel van af. De kranten en de televisie volgen de persconferenties en het persoonlijke leed van de slachtoffers en de heldenverhalen, maar het hoe en waarom en wie er voor verantwoordelijk is blijft, of bleef in eerste instantie op de achtergrond. Langzamerhand, nu de federale (landelijke) overheid eindelijk in beweging komt en Bush eindelijk zichtbaar betrokken is bij de ramp en de aanstaande wederopbouw, beginnen de nieuwszenders echter kritieke geluiden te laten horen. Zelfs de republiekeinen laten zich niet zo makkelijk meer afschepen met de ronkende retoriek waar deze administratie patent op lijkt te hebben. De spindoctors in Washington hebben er al hun eigen draai aan gegeven. Zodra er kritische geluiden te horen zijn, zodra iemand met de vingers wijst naar de federale overheid of naar de regering Bush, of naar het department of Homeland Security, waarschuwen ze dat het geen zin heeft om een “Blame game” te beginnen, eerst moeten de levens gered worden van al die moedige mensen die in het gezicht van rampspoed zich kranig verweerd hebben en met hun doorzettingsvermogen en heldenmoed hebben laten blijken uit wat voor een hout het Amerikaanse gesneden is etc. Ondertussen heeft een republikeinse senator al voorgesteld New Orleans in zijn geheel met de grond gelijk te maken en elders opnieuw op te bouwen. Barbara Bush, de vrouw van George Bush sr. deed ook een aardige duit in het zakje door de getroffen bevolking voor te houden dat ze eigenlijk best blij mochten zijn, omdat ze nu een kans hadden hun leven opnieuw op te bouwen met geld van de gemeenschap... Zoals Cruyff al zei: “Elk nadeel hep z’n voordeel.”
In Berkeley schudden ze meewarig hun hoofd.